Özellikle pandemi sebebiyle eğitimi yarım kalan ve yine pandemi sebebiyle yurt dışından Türkiye’ye yatay geçiş yapan veya yurt dışı lise mezunu olup Türkiye’de yurt dışı lise denklik belgesi ile kayıt yapan kişilerin, son yıllarda çeşitli sebeplerle kayıtlarının silinmesi vakıaları sonrasında bir çok kişi ÖĞRENCİ AFFI Kanunu’nu beklemekteydi. Nihayetinde öğrenci affı; 9 Ağustos 2026 tarihli Sayı : 33335 numaralı Resmi Gazetede yayınlananYÜKSEKÖĞRETİM KANUNU VE BAZI KANUNLARDADEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ile 2547 sayılı Kanuna Geçici 85. Madde eklenerek, 2026 Öğrenci Affı yürürlüğe girmiştir.

Öğrenci affı ön lisans, lisans , yüksek lisans ve doktora öğrencilerini kapsamaktadır. Öğrenci affı geniş bir şekilde , gerek af kapsamında olan kayıt silme gerekçeleriyle öğrencilik ile ilişiği kesilenleri, kendi isteğiyle kaydını sildiren kişileri, hatta kayıt hakkı kazanıp da kayıt yaptırmayanları da kapsamaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken Af Kanunu çıkmasından önce sadece kaydı silinenler değil, Öğrenci Af Kanunu çıktıktan sonra 4 Ay içerisinde kaydı silinenler dahi yani 09 Aralık 2026 tarihine kadar kaydı silinenler dahi Öğrenci Affı Başvurusu yapabilceklerdir.

Öğrenci Affı Kanunu çıkarıldığında görülmüştür ki, aşağıdaki saydığımız bazı durum, eylemler sebebiyle üniversitelerden ilişiği kesilenler , sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler Af Kanunu kapsamına alınmamıştır. Ancak aşağıda Öğrenci Affı Davası konusunda da açıklama yaptığımız üzere, olumsuz teyit gerekçesiyle kaydı silinen öğrencilerden, şayet, olumsuz teyit sebebiyle kaydı silinen bu hatalı teyitin hatalı olduğunu resmi belgelerle ispatlayabilirse , o zaman bu kişiler için de şartlar oluşursa Öğrenci Affı Kanunudan yararlanabilme şansı gündeme gelebilecektir. Olumsuz teyit sebebiyle kaydı silenen müvekkillerimizden dava aşamasında yurt dışından, mahkeme aracılığı ile olumlu teyit getirdiğimiz müvekkilimiz için dava örneğinde, bu sorun çözülebilmişti. Öğrenci affı başvurusunda , şayet öğrenci affı başvurusu reddedilse dahi idare mahkemesine bu karara karşı dava açma hakkı olabilcektir.

Öğrenci Affından kimler yararalanabilecektir; bunun cevabı kimlerin yararlanabileceği şeklinde saymaktan ziyade Öğrenci Affından kimler yararlanamayacak ve hangi sebeple üniversite ile ilişiği kesinlerler yararlanamayacak olanların belirlenmesi soruya daha açık bir cevap verilmesini sağlayabilecektir.

Öğrenci Affı kapsamına alınmayan durumlar nelerdir ?

Af Kanunu’nun maddenin yürürlük tarihi olan 09 Temmuz 2026 tarihinden önce söz konusu madde kapsamında üniversiteler ile  ilişiği kesilenler, dört ay içerisinde üniversitelere başvuru yaparak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 85. maddesinde yer alan esaslar ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından çıkartılacak uygulama esaslarına bağlı olarak öğrenimlerine başlayabileceklerdir.

“GEÇİCİ MADDE 85– Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil ;

• terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83),
• işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96),
• cinsel saldırı (madde 102),
• çocukların cinsel istismarı (madde 103),
• uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile
• sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile
• 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile
• terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle,

ilişiği kesilenler hariç, HER NE SEBEPLE OLURSA OLSUN ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabileceklerdir.

Ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı almış olduğu Af Kanunu Uygulama İlkeleri ile ve söz konunu bu kararları Üniversitelere göndererek, Öğrenci Affı Başvurularında Üniversitelerin bu Uygulama İlkelerini esas alması isteyerek, ortaya tartışmalı bir husus çıkarmıştır.

YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NIN YAYINLADIĞI AF KANUNU UYGULAMA İLKELERİ

Ancak burada ayrıca önemli olan Af Kanunu’nun uygulamasını açıklayacan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nca çıkarılacan 7417 SAYILI KANUN İLE 2547 SAYILI KANUNA EKLENEN GEÇİÇİ MADDE 85 UYGULAMA İLKELERİ’de yayınlanmıştır. Söz Ancak söz konusu bu YÖK’ün bu Uygulama İlkeleri Kararı’nda

” 6) Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 83’üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına, …” ibaresini eklemiştir. Görüşümüzce bu cümle AF KANUNU’nun AMACINI AŞMAKTADIR. Kanun Koyucu, TBMM’nin iradesi kanunda açıkça belirmiştir. okula kayıt sırasında YALNIZCA VE YALNIZCA SAHTE BELGE SEBEBİYLE KAYDI İPTAL EDİLEN VE SAHTE BELGE VERENLERİ , AF KANUNU’NDAN YARARLANMASINI ENGELLEMİŞTİR. ” Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırma “ ifadesi ise çok daha geniş ve hukuki belirlisizliği olan , üniversitelere Af Kanununda yer alan kayıt silme sebeplerini dahi Öğrenci Affından yararlanmasını engelleyecek şekilde KEYFİ TAKDİR YETKİSİ veren ve düzenlemidir. bir kavramdır. Ancak Öğrenci Af Kanununda yer alan bir sınırlama yani Öğrenci Affı Kanununda açıkça Öğrenci Affı kapsamında yer alanmayan yukarıda saydığımız sebeplere başkaca yeni sebepleri ne YÖK ne de üniversiteler yorum yoluyla dahi eklenmesi görüşümüzce hukuka aykırıdır.

ÖĞRENCİ AFFI DAVASI

Peki bu durumda ne yapılır Geçici 85. madde kapsamında Öğrenci Affından yararlanmayacak kayıt silme sebepleri arasında yer almayan herhangi gerekçe ile kaydı silinenlerin örneğin, kalış süresi yetersizliği sebebiyle kaydı silinenlerin, kayıt adında başkaca şartaları taşımadığı sebebiyle kaydı silenenler Geçici 85. maddede sayılan haller dışında ise görüşümüzce Öğrenci Affından yararlanabilecek , Öğrenci Affı başvurusu reddedilse dahi bu karara karşı ÖĞRENCİ AFFI DAVASI AÇILABELCEK davanın kazanılması , red işleminin iptali veya yürütmenin durdurulması kararı verilmesi durumunda öğrencilik kayıtları yapılabilecektir. Aşağıda ayrıca Öğrenci Affı başvurusu reddedilen TC Vatandaşı olup, yurt dışı lise mezuniyeti sayesinde, lise denklik belgesi ile yabancı öğrenci statüsünde üniversite lisans eğitimine başlamış ve lise denklik belgesi iptal edildiği Türkiye’de lise eğitimi olduğu sebebiyle , üniversite kaydı silinen , lise denklik belgesi iptal edilen müvekkilimizin 2022 yılındaki öğrenci affına başvurup başvurusu reddedildikten sonra karara karşı açmış olduğumuz davada Öğrenci Affı Başvurusu reddedilen müvekkiliz için açmış olduğumuz dava kabul edilmiş ve tekrar üniversitesine öğrencilik kaydı yapılmıştır. Kazandığımız söz konusu karar özeti aşağıdadır.

YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NIN YAYINLADIĞI AF KANUNU UYGULAMA İLKELERİ VE YURT DIŞI YATAY GEÇİŞ VEYA YURT DIŞI LİSE DENKLİK BELGESİ İLE YABANCI ÖĞRENCİ STATÜSÜ İLE KAYIT YAPTIRIP KAYDI SİLİNENLERİN HUKUKİ DURUMU;

Son yıllarda özellikle pandemi öncesinde ve pandemi sırasında gerek Yurt Dışından Yatay geçiş yaparak , gerekse Yurt Dışı Lise Denklik belgesiyle üniversitelere kayıt yaptıran kişilerin öğrenci kayıtlarının silindiği vakıalar görülmüştür. Buradaki öğrenci affındaki sorun ise sahte belge sebebiyle kaydı silinen kişilerin durumudur.

Öncelikle Yurt Dışı Lise Denklik Belgesi ile kayıt yaptıran kişilerden , çift lise veya yurt dışı uzaktan eğitim alarak , yani hem Türkiye’de hem de yurt dışında lise mezuniyeti olan kişilerin Üniversitelerce, çift lise veya uzaktan eğitim sebebiyle kayıtlarının silinmesi doğrudan sahte belge sebebiyle kayıt silinmesi anlamına ilk aşamada görüşümüzce gelmemektedir. Zira sahteciliğin ispatı bir ceza muhakemesi kararı gerektiren , ispata dayanması gereken bir durumdur. Yükseköğretim Kurulu 2020 yılının Kasım ayında almış olduğu karar ile bu kararı geçmişe yürüterek bu karardan daha önceki bir tarihte lise denklik belgesi ile kayıt olan kişilerden hem Türkiye hem de yurt dışı lise mezuniyeti olmasını , yani çift lise mezuniyet durumunu veya yurt dışı lise eğitimini uzaktan alınmış olmasını kayıt silme sebebi olarak göstermiştir. Bu durum herkes için sahte belge anlamına görüşümüzce gelmemektedir. Elimizde somut dava konusu olaylarda hangi durumda sahte belge ile kayıt anlamına geldiğine ilişkin dava dosyalarında güncel örnekler bulunmaktadır. Yani her çift lise sebebiyle yurt dışı lise denklik belgesi ile kayıtlı kişilerin , üniversitelerle ilişiğinin kesilmesi durumu sahte belge sebebiyle öğrencilik kaydının silinerek , öğrenci affı kapsamından çıkmasına neden olmayacaktır.

Yukarıda da değindiğimiz gibi gerçek bir yabancı lise diploması olan kişinin , sırf daha evvelinde Türkiye’de de bir liseden mezun olması veya uzaktan eğitim yoluyla yurt dışı lise mezuniyetinin olması bu eğitimin diploma ve belgelerinin sahte olduğu anlamına gelmeyecektir. Bu sebeple Öğrenci Affı başvurunuzun kabul edilmemesi durumunda kişiler dava açma hakkını kullanabilecektir.

YURT DIŞINDAN YATAY GEÇİŞ YAPTIKTAN SONRA ÇEŞİTLİ SEBEPLERLE KAYDI SİLENENLERİN DURUMU

Yukarıda açıkladığımız durum Yurt Dışı Üniversite eğitimi sırasında Türkiye’ye yatay geçiş yapanlar için de geçerlidir. Yatay geçiş yaptıktan sonra çeşitli sebeple kaydı silenen kişilerden Af Kanunun’da yukarıda GEÇİCİ 85. madde de tek tek sayılan sebepler dışında gerekçelerle öğrencilik kaydı silinmişse, yetersiz kalış süresi , not ortalaması yetersizliği gibi sebeplerle, yani Geçici 85. MADDE’de sayılmamış bir sebeple kaydı silinmişse yapmış olduğu ÖĞRENCİ AFFI BAŞVURUSU kabul edilmemiş olsa bile dava açma hakkı bulunmakta , davanın kazanılması durumuna öğrenclik affı başvurusu kabul edilmiş olabilcektir. özellikle gündeme gelecek olan husus , sahte belge ile yatay geçiş yaptığı gerekçesiyle veya sahte belge sunarak yatay geçiş yapanlar dışındaki kişilerin Öğrenci Affı hakkından yararlanabileceklerdir. Ancak burada yine sorun Af Kanunu kapsamında yapılacak başvuruda ilgili üniversitenin vereceği karardır. Üniversite Af Kanunu aşacak bir şekilde takdir hakkı kullanarak , yorum yaparak , başvuruyu reddetmesi durumunda , kişinin dava açma hakkı doğacaktır. Burada da örneğin , yeterli kalış süresi olmaması , eksik belge sebebiyle kaydı silenen kişilerin başvuruları reddedilirse , dava açma hakkı doğacaktır. Ancak yine belirttiğimiz üzere şayet olumsuz teyitin hata ile yapıldığı resmi belge ile ispatlanabiliyorsa bu durumda yargılımanın yenilenmesi ve bu durumunda öğrenci affı başvurusu ve öğrenci davasında gündeme gelmesi söz konusu olacaktır.

Her iki sebepte de yani yurt dışı lise denklik veya yurt dışı yatay geçiş yaparak kayıt olup kaydı silenenlerde , yapacakları başvuru, süreç ve gelecek cevaba karşı başvuru ve dava süreci son derece önemlidir.

Aşağıda yukarıda bahsettiğimiz, yurt dışı lise mezuniyeti sebebiyle , Türkiye’de lise denklik belgesi ile üniversite eğitimine başlamış fakat , Türkiye’de de lise eğitimi aldığı gerekçesiyle üniversite öğrencilik kaydı silenen müvekkilimiz için yapmış olduğumuz 2022 yılındaki Af Başvurusu reddedilmesine rağmen karara karşı tarafımızca dava açılmış , Üniversitenin ret kararı iptal edilmiş ve müvekkilimiz kaydı silinen üniversitesine tekrar öğrencilik kaydı yapılmıştır. ÖĞRENCİ AFFI DAVASI Mahkeme karar özet olarak , bilgiler gizlenerek aşağıda eklenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken Öğrenci Affı davasının klasik bir idari dava olmamasıdır, eski 20222 yılında çıkarılan Öğrenci Affı’nda çokça vakıada kişilerin hatalı olarak klasik idari dava usulüne göre davaların açılmış olduğunu görmüştük. Bu sebeple her ne kadar işlemlerinizi bireysel yapabilcek olsanız da, idari davalarda uzmanlaşmış kişilerden, idari dava alanında uzmanlaşmış avukatlar vasıtasıyla işlemlerinizi yürütmekte fayda vardır.

Her ne kadar kendiniz başvuru yapabilseniz ve dava açabilecekseniz de , bu durumun hukuki uzman bilgi gerektirmesi gereği Öğrenci Affı başvurusunda kabul alabilmek veya Öğrenci Affı Başvurusunun reddedilmesi durumunda bu karara karşı Öğrenci Affı Davası açmak için bir avukat yardımı alarak da başvuru yapmanız önemlidir. Öğrenci avukatı , öğrenci dava avukatı , akademik dava avukatı şeklinde bir avukat türü yoktur. Ancak öğrenci kayıt silme davası, akademik dava , yurt dışı eğitim , yurt dışı denklik konularında tecrübesi olan avukat bulunmaktadır.

Av. Mehmet SEPİN